ادبيات انگليسي در دانشگاه‌هاي ايران رشته‌اي است جذاب، چالش انگيز و لذت بخش. ادبيات انگليسي فرصت‌هاي جالبي براي مطالعه طيف وسيعي از آثار ادبي، نقد ادبي و گونه‌هاي ادبي به زبان انگليسي از سراسر جهان را براي دانشجويان ليسانس و تحصيلات تکميلي فراهم مي‌آورد. دانشجوياني که در اين رشته تحصيل مي‌کنند اين فرصت را دارند تا با جديدترين تحولات سال‌هاي اخير در زمينه نقد ادبي آشنا شده و به مهارت‌هاي نگارش انتقادي که نه فقط براي مطالعات ديگرشان که براي شغل‌هاي آينده‌شان نيز مفيد است، مجهز گردند.


گرایش ها و ابعاد مختلف دوره در کارشناسی ارشد

در گرايش زبان و ادبيات انگليسي در مقطع كارشناسي طي سه ترم، دروس پايه که شامل خواندن، نگارش و مکالمه است، آموزش داده مي‌شود تا دانشجو با مسائل اساسي زبان آشنا شده و آماده مطالعه‌ي دروس تخصصي خود شامل ادبيات انگليسي، ترجمه، زبان شناسي و روش تدريس، آزمون سازي و نقد ادبي شود. در مقطع كارشناسي ارشد نيز اين روال به گونه‌اي تخصصي‌تر ادامه پيدا مي‌كند.


وضعيت ادامه تحصيل:

تحصيل در رشته ادبيات انگليسي قابليت‌ها و توانايي ما را براي دبيري زبان و ادبيات انگليسي فراهم مي‌كند. تحصيلات دانشگاهي رشته زبان انگليسي اگر همراه با تلاش و پيگيري‌هاي مستمر دانشجو صورت پذيرد و دانشجو در طول تحصيل خود همت خود را به صورت کامل بر مطالعه آثار خارجي قرار دهد، امکان فعاليت در بخش‌هاي تخصصي‌تر مثل آموزش شعر، رمان و نمايش‌نامه انگليسي را براي دانشجوي اين رشته فراهم مي‌كند.

همچنين تحصيل در اين رشته امکان نقد و بررسي متون مختلف مثل شعر، رمان، نمايش نامه و حتي فيلم چه از نقطه نظر اجتماعي، سياسي، روان شناختي و غيره را براي فارغ‌التحصيل اين رشته فراهم مي‌آورد. در حقيقت پديدآوردن ديدگاهي تحليلي براي دانشجوي ادبيات انگليسي از مهم‌ترين اهداف رشته ادبيات انگليسي مخصوصاً در مقاطع کارشناسي ارشد و دکتري است.

به علاوه مطالعه و تحليل محتواي متون ادبي مختلف، توانايي درک مطلب به زبان انگليسي را در دانشجويان اين رشته به نحو قابل ملاحظه اي افزايش مي‌دهد. برخي از مهم‌ترين تخصص‌هايي که دانشجوي گرايش ادبيات انگليسي به دست مي‌آورد از اين قرار است:

1- تاريخ ادبيات انگليس: دانشجوي رشته ادبيات انگليسي با دوره‌هاي مختلف ادبيات انگليسي که شامل دوره‌هاي ادبيات دوره قديم و ميانه، دوره رنسانس، دوره بازگشت پادشاهي، دوره رومانتيک، دوره ملکه ويکتوريا و دوره مدرن و پست مدرن يا قرن بيستم مي‌شود به خوبي آشنا مي‌كند.

2- مکاتب ادبي: دانشجوي رشته ادبيات انگليسي با مکاتب و جنبش‌هاي فکري مختلف که ادبيات را تحت تاثير خود قرار داده‌اند به خوبي آشناست.

3- اصول و روش نقد ادبي: همانطور که در بالا اشاره شد دانشجوي رشته ادبيات انگليسي اين توانايي را مي‌يابد که نه تنها متون ادبي مختلف بلکه فيلم‌هاي سينمايي را به خوبي نقد و تحليل نمايد.

4- شعر، رمان و نمايش نامه: دانشجوي رشته ادبيات انگليسي با گونه‌هاي ادبي مختلف ادبيات انگليسي مثل شعر، نثر و نمايش نامه به خوبي آشنا مي‌شود.

5- زبان فرانسه يا آلماني به عنوان زبان دوم: دانشجوي رشته ادبيات انگليسي علاوه بر زبان انگليسي با زبان فرانسه و يا آلماني نيز آشنا مي‌گردد.


توانايي‌هاي لازم براي داوطلبان

ادامه تحصيل در هر رشته اي مقتضي دارا بودن توانايي‌هاي ويژه‌اي در افراد است. رشته ادبيات انگليسي نيز از اين قاعده مستثنا نيست. رشته ادبيات انگليسي همان گونه که از نامش پيداست با متون ادبي انگليسي سروکار دارد و بر خلاف دوره کارشناسي که فقط در حدود يک چهارم واحدها به دروس ادبيات تعلق داشت، در دوره کارشناسي ارشد بيش از نود درصد واحدها به طور تخصصي به ادبيات انگليسي تعلق دارد.

دانشجويي که قصد ادامه تحصيل در رشته ادبيات انگليسي را دارد مي‌بايست توانايي مطالعه‌ي بالايي داشته باشد و بتواند ساعت‌هاي زيادي را به مطالعه اختصاص دهد؛ چرا که ادبيات به مثابه دريايي است بي‌انتها پر از شعر، رمان و نمايش‌هاي متنوع. دارا بودن تخيلي پويا، توانايي ديگري است که دانشجوي علاقه‌مند به رشته ادبيات مي‌بايست بدان مجهز باشد؛ چرا که ادبيات نه تنها با انتقال دادن تجربه انساني بلکه با فراهم آوردن موقعيتي که به خواننده اجازه مي‌دهد تا خودش شخصاً و به صورت تخيلي در آن تجربه خاص شرکت نمايد سروکار دارد.

ادبيات وسيله‌اي است که به خواننده امکان مي‌دهد تا از طريق تخيل زندگي کامل‌تر، عميق‌تر، غني‌تر و آگاهانه‌تري داشته باشد. ادبيات، اين کار را از دو طريق انجام مي‌دهد. با وسعت دادن به تجربه‌مان از زندگي (بدين معني که ادبيات ما را با تجربياتي آشنا مي‌کند که خودمان به شخصه نداشته‌ايم) و با عميق کردن تجربه‌هايي که خود در زندگي داشته‌ايم. بنابراين کسي که قصد دارد در رشته ادبيات انگليسي موفق باشد، مي‌بايست تخيل پويايي داشته باشد تا بتواند اين دو نقش ادبيات را درک نموده و تجربه ارائه شده توسط متن ادبي را به راحتي براي خود مجسم نمايد. همچنين دارا بودن روحيه‌اي پژوهشي ويژگي ديگري است که دانشجوي علاقه‌مند به ادامه تحصيل در رشته ادبيات انگليسي بايد بدان مجهز باشد. چرا که اين رشته به عنوان يکي از زير شاخه‌هاي علوم انساني رشته‌اي است ذهني و تفکري و نه عملي.

بنابراين دانشجويان اين رشته مي‌بايست دائماً به تفکر، تحقيق و پژوهش بپردازند و دارا بودن چنين ويژگي از لازمه‌هاي تحصيل در اين رشته به خصوص در مقاطع بالاتر است. هر چند توانايي مطالعه‌اي بالا، تخيل پويا و دارا بودن روحيه‌ي پژوهشي ويژگي‌ها و توانايي‌هاي مهمي هستند که شخص علاقه‌مند به رشته ادبيات انگليسي بدان‌ها نياز دارد اما شايد مهم‌ترين مهارت و توانايي لازم براي ادامه تحصيل در اين رشته مهارت در زبان انگليسي عمومي است. نبايد فراموش کرد که اين رشته ادبيات "انگليسي" است. بنابراين دانشجوي علاقه‌مند به اين رشته بايد مهارت زيادي در گرامر، دامنه لغت و درک مطلب انگليسي عمومي داشته باشد تا در مطالعه و درک متون ادبي که نسبت به متون غير ادبي از نظر گرامر، دامنه لغت و درک مطلب توانايي بيشتري را از دانشجو مي‌طلبند، دچار مشکل نشود. به ديگر کلام، دانشجوي ادبيات نبايد دانشگاه را محلي براي آموزش ابتدايي زبان بداند بلکه بايد پيش از ورود به دانشگاه با زبان انگليسي آشنايي کامل داشته باشد.


زمینه های اشتغال

رشته‌ي زبان انگليسي رشته‌اي است بسيار با اهميت. بدين معني که در حال حاضر زبان انگليسي نه فقط به عنوان زبان بين‌المللي بلکه به عنوان زبان علمي دنيا شناخته مي‌شود. بنابراين زبان انگليسي در تمامي صنايع و دستگاه‌هاي دولتي و غير دولتي کشور مورد نياز است. البته بايد اين نکته را افزود که در ايران بيشتر در دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالي است که به گرايش ادبيات انگليسي به طور تخصصي نياز است. همچنين فارغ التحصيلان گرايش ادبيات انگليسي مي‌توانند در حوزه‌ي کاري خودشان يعني ادبيات دست به ترجمه متون ادبي بزنند.

ارتباط ميان رشته ادبيات انگليسي و صنعت چند سالي است که رو به بهبود گذاشته. آنچه در خصوص وضعيت شغلي رشته‌ زبان‌ انگليسي قابل بيان است به اين قرار است:

- امکان دبيري و استادي در اين رشته‌ در مراکز آموزش زبان و موسسات آموزش عالي.
- کار مترجمي مخصوصاً ترجمه متون ادبي.
-وزارت امور خارجه به عنوان اصلي‌ترين مرکز جذب دانشجويان فارغ‌التحصيل دانشکده‌هاي زبان سراسر کشور محسوب مي‌شود و تعامل بين دانشکده زبان‌هاي خارجي با وزارت خارجه گرچه در شکل ايده‌آل خود قرار ندارد ولي به نظر مي رسد در آينده نه چندان دور اين ارتباط به نحو مطلوبي شکل خواهد گرفت.

بازار کار رشته‌ زبان و ادبيات انگليسي ارتباط مستقيمي با جهان خارج دارد و اين ارتباط مي‌تواند در اين بخش‌ها صورت پذيرد:

در بخش فرهنگ، ارتباطات و رفت و آمدهايي که در اثر برگزاري سمينارها و جشنواره‌ها و نمايشگاه‌ها و مانند آن برگزار مي‌شود. هم‌چنين رونق بازار ترجمه آثار خارجي در اثر حمايت‌ بخش‌هاي دولتي و خصوصي مي‌تواند اشتغال مناسبي براي تحصيل کردگان رشته ادبيات انگليسي بوجود آورد.

در بخش صنعت: رفت و آمد در بخش صنعت و بازرگاني و بطور عموم در حوزه اقتصاد بسيار گسترده است و حضور زبان‌دانان در کارخانه‌ها، ادارات و وزارتخانه‌ها براي ارتباط با بخش‌هاي خصوصي و دولتي کشورهاي خارجي فرصت مناسبي است براي جذب دانش‌آموختگان رشته‌ زبان و ادبيات انگليسي.

استفاده از اينترنت و منابع خارجي در شرکت‌هاي خصوصي و ارتباط اين شرکت‌ها با دنياي خارج بسيار گسترده شده و دانستن زبان خارجي و تسلط بر يک زبان به نحوي که بتوان مخاطب را جذب نمود موقعيت خوبي را فراهم نموده است.

کلاس‌هاي خصوصي براي دانش‌آموزاني که در اين درس ضعف دارند نيز بخشي از بازار کار اين رشته‌ها را فراهم آورده.

در پايان آنچه مهم است ذکر اين نکته است که وسعت بازار کار براي دانش آموختگان رشته زبان و ادبيات انگليسي به سبب فراگيري گسترده‌تر زبان انگليسي نسبت به زبان‌هاي ديگر در جهان، بسيار گسترده است و جاي پيشرفت فراواني دارد و فرصت‌هاي شغلي مناسبي براي فارغ‌التحصيلان اين رشته در دسترس‌تر است.

منبع:kosarut.ir